प्रदेश लोक सेवा आयोग, सुदूरपश्चिम प्रदेश

प्रदेश र स्थानीय तह अन्तर्गतका विविध सेवा, पाँचौ तह, कम्प्युटर अपरेटर वा सो सरह पदको खुला प्रतियोगितात्मक लिखित परीक्षाको पाठ्यक्रम एवम् परीक्षा योजना

(Source PDF: sudurpashim_province_level_4_computer_operator.pdf, 8 pages, converted via OCR/rasterization)

---

पाठ्यक्रमको रूपरेखा

यस पाठ्यक्रमको आधारमा निम्नानुसारका चरणमा परीक्षा लिइनेछ।

• क. प्रथम चरण : लिखित परीक्षा (Written Examination) — पूर्णांक: ५०
• ख. द्वितीय चरण :
  • (क) प्रयोगात्मक (Practical Examination) — पूर्णांक: ५०
  • (ख) अन्तर्वार्ता (Interview) — पूर्णांक: ७.५

परीक्षा योजना (Examination Scheme)

प्रथम चरण : लिखित परीक्षा (Written Examination)

द्वितीय चरण : अन्तर्वार्ता (Interview)

द्रष्टव्य

1. यो पाठ्यक्रमको योजनालाई प्रथम चरण र द्वितीय चरण गरी दुई भागमा विभाजन गरिएको छ।
2. लिखित परीक्षाको माध्यम भाषा नेपाली वा अंग्रेजी अथवा नेपाली र अंग्रेजी दुवै भाषा हुन सक्नेछ।
3. लिखित परीक्षामा निम्नानुसार प्रश्नहरू सोधिनेछ:

1. प्रयोगात्मक परीक्षाका प्रश्न संख्या निम्नानुसार हुनेछन्:

* Devanagari Typing अनिवार्य रूपमा गर्नुपर्नेछ।

1. परीक्षामा सोधिने प्रश्न संख्या र अंकभार यथासम्भव सम्बन्धित पत्र/विषयमा दिइए अनुसार हुनेछ।
2. वस्तुगत बहुवैकल्पिक हुने परीक्षामा परीक्षार्थीले उत्तर लेख्दा अंग्रेजी ठूलो अक्षर (Capital Letter): A, B, C, D मा लेख्नुपर्नेछ। सानो अक्षरहरू (Small Letter): a, b, c, d लेखेको वा अन्य कुनै संकेत गरेको भए उत्तरपुस्तिका रद्द हुनेछ।
3. वस्तुगत बहुवैकल्पिक (Multiple choice) प्रश्नहरूको उत्तर सही दिएमा प्रत्येक सही उत्तर बापत १ (एक) अंक प्रदान गरिनेछ भने गलत उत्तर दिएमा प्रत्येक गलत उत्तर बाफत २० प्रतिशत अङ्क कट्टा गरिनेछ। तर उत्तर नदिएमा त्यस बाफत अङ्क दिइनेछैन र अङ्क कट्टा पनि गरिनेछैन।
4. परीक्षामा कुनै प्रकारको क्यापकुलेटर प्रयोग गर्न पाईने छैन तथा मोबाईल वा यस्तै प्रकारका विद्युतीय उपकरण परीक्षा हलमा लैजान पाईनेछैन।
5. यस पाठ्यक्रम योजना अन्तरगतका पत्र/विषयका विषयवस्तुमा जेसुकै लेखिएको भए तापनि पाठ्यक्रममा परेका कानून, ऐन, नियम तथा नीतिहरू परीक्षाको मिति भन्दा ३ महिना अगाडी संसोधन भई कायम रहेकालाई यस पाठ्यक्रममा परेको सम्झनुपर्दछ।
6. प्रथम चरणको लिखित परीक्षाबाट छनौट भएका उम्मेदवारहरूलाई मात्र द्वितीय चरणको प्रयोगात्मक परीक्षा र अन्तर्वार्तामा सम्मिलित गराइनेछ।
7. प्रयोगात्मक परीक्षा र अन्तर्वार्ता यथासम्भव एकै दिन लिइनेछ। प्रयोगात्मक परीक्षामा उत्तीर्ण हुने परीक्षार्थीहरूको मात्र तीनैभागको परीक्षाको प्राप्तांक जोडी योग्यताक्रम अनुसार परीक्षाफल प्रकाशित गरिनेछ।
8. यो पाठ्यक्रम मिति:- २०७९।९।२५ गतेदेखि लागु हुनेछ।

---

1. Computer Fundamentals

1.1. Computer: Definition, History, Generation, Characteristics, Types & Applications. 1.2. Overview of a computer system:

• 1.2.1. Data, information, knowledge and data processing
• 1.2.2. Hardware
  • 1.2.2.1. Definition of Hardware
  • 1.2.2.2. Input Unit: Keyboard, Mouse, Scanner, etc
  • 1.2.2.3. CPU: Arithmetic Logic Unit (ALU), Control Unit (CU), Memory Unit (MU)
  • 1.2.2.4. Output Unit: Monitor, Printer, etc
  • 1.2.2.5. Storage devices: Primary & Auxiliary Memory (Floppy Disk, Hard Disk, Compact Disk, DVD, Flash disk etc.)
  • 1.2.2.6. Others: Network card, Modem, Sound card, etc.
• 1.2.3. Software
  • 1.2.3.1. Definition & Types of Software
  • 1.2.3.2. Programming Language
• 1.2.4. Liveware
• 1.2.5. Firmware and Cache Memory 1.3. Setting & protection of Computer Room and Computer 1.4. Concept of Computer related threats (virus, worms, Trojan, phishing etc.) remedies and protection 1.5. Concept of Multimedia 1.6. File Management basic:
• 1.6.1. Physical Structure of the disk
• 1.6.2. Concept of File and folder
• 1.6.3. Wildcards and Pathname
• 1.6.4. Type of files and file extensions 1.7. Computer Networking
• 1.7.1. Introduction to Networking
• 1.7.2. Types of Network (LAN, MAN, WAN etc.)
• 1.7.3. Concept of E-mail / Internet / Extranet / Intranet, World Wide Web (WWW), VPN
• 1.7.4. Familiarity with internet browsers (e.g. Internet explorer, Firefox, Opera, Safari, Google Chrome etc.)
• 1.7.5. Introduction to IP address, subnet mask and default gateway
• 1.7.6. Introduction to Network Media, Topology and Protocol
• 1.7.7. Setting Up Microsoft Network 1.8. Number Systems
• 1.8.1. Introduction to binary, octal, decimal and hexadecimal number systems 1.9. Introduction to ASCII and Unicode standards

2. Operating System

2.1. Introduction to Operating System 2.2. Types of Operating System 2.3. Functions of Operating Systems 2.4. Command line operation (e.g. copy command, move command, command to view and set different file attributes etc) 2.5. Windows

• 2.5.1. Introduction to GUI
• 2.5.2. Introduction of Windows Operating System
  • 2.5.2.1. Basic Windows Elements - Desktop, Taskbar, My Computer, Recycle Bin, etc.
  • 2.5.2.2. Starting and shutting down Windows
  • 2.5.2.3. File Management with Windows Explorer
  • 2.5.2.4. Windows applications (e.g. Control Panel, Character Map, Paint etc)
  • 2.5.2.5. Finding files of folders and saving the result
  • 2.5.2.6. Starting a program by command line operation
  • 2.5.2.7. Changing window settings
    • 2.5.2.7.1. Adding/Removing programs
    • 2.5.2.7.2. Clearing the contents of document menu
    • 2.5.2.7.3. Customizing the taskbar
    • 2.5.2.7.4. Control panel items
  • 2.5.2.8. Creating shortcut (icons) on desktop
  • 2.5.2.9. System tools: disk scanning, disk defragmenter, backup, restore, format

3. Word Processing

3.1. Concept of Word Processing 3.2. Types of Word Processing 3.3. Introduction to Word Processor

• 3.3.1. Creating, Saving and Opening the documents
• 3.3.2. Elements of Word Processing Environment (Menu, Toolbars, Status bar, Rulers, Scrollbars, etc.)
• 3.3.3. Copying, Moving, Deleting and Formatting Text (Font, Size, Color, Alignment, line & paragraph spacing)
• 3.3.4. Finding and Replacing Text
• 3.3.5. Familiar with Devnagari Fonts
• 3.3.6. Creating lists with Bullets and Numbering
• 3.3.7. Creating and Manipulating Tables
• 3.3.8. Borders and Shading
• 3.3.9. Use of Indentation and Tab Setting
• 3.3.10. Creating Newspaper Style Documents Using Column
• 3.3.11. Inserting Header, Footer, Footnotes, Endnotes, Page Numbers, File, Page break, Section break, Graphics, Pictures, Charts, Word Art, Symbols & Organization Chart
• 3.3.12. Opening & Saving different types of document
• 3.3.13. Changing Default settings
• 3.3.14. Mail Merge
• 3.3.15. AutoCorrect, Spelling and Grammar Checking, and Thesaurus
• 3.3.16. Customizing menu & toolbars
• 3.3.17. Security Technique of Documents
• 3.3.18. Master Document, Cross Reference, Index, Table of Content
• 3.3.19. Setting Page Layout, Previewing and Printing Documents

4. Electronic Spreadsheet

4.1. Concept of Electronic Spreadsheet 4.2. Types of Electronic Spreadsheet 4.3. Organization of Electronic Spreadsheet application (Cells, Rows, Columns, Worksheet, Workbook and Workspace) 4.4. Introduction to spreadsheet application

• 4.4.1. Creating, Opening and Saving Work Book
• 4.4.2. Elements of Electronic Spreadsheet Environment (Menu, Toolbars, Status bar, Rulers, Scrollbars, etc.)
• 4.4.3. Editing, Copying, Moving, Deleting Cell Contents
• 4.4.4. Familiar with Devnagari Fonts
• 4.4.5. Formatting Cells (Font, Border, Pattern, Alignment, Number and Protection)
• 4.4.6. Formatting Rows, Column and Sheets
• 4.4.7. Using Formula - Relative Cell and Absolute Cell Reference
• 4.4.8. Using basic Functions
• 4.4.9. Generating Series
• 4.4.10. Changing default options
• 4.4.11. Sorting and Filtering Data
• 4.4.12. Summarizing Data with Sub Totals
• 4.4.13. Creating Chart
• 4.4.14. Inserting Header and Footer
• 4.4.15. Spell Checking
• 4.4.16. Customizing Menu & Toolbars
• 4.4.17. Importing from and Exporting into other Formats
• 4.4.18. Pivot Table, Goal Seek, Scenario & Audit
• 4.4.19. Page Setting, Previewing and Printing

5. Database System

5.1. Introduction to Data, Database and DBMS 5.2. Basic Concept of Tables, Fields, Records, Relationships and Indexing 5.3. Introduction to database application

• 5.3.1. Data Types
• 5.3.2. Creating, Modifying & Deleting Tables and Formatting & Validating Field Data
• 5.3.3. Creating, Modifying, Deleting & Using Simple Queries
• 5.3.4. Creating, Modifying & Deleting Forms/Reports/Macros

6. Presentation System

6.1. Introduction to presentation application

• 6.1.1. Creating, Opening & Saving Slides
• 6.1.2. Formatting Slides
• 6.1.3. Slide Show
• 6.1.4. Animation
• 6.1.5. Inserting Built-in picture, Picture, Table, Chart, Graphs, and Organization Chart etc.

7. Web page Designing

7.1. Introduction to Web Page and CMS (Content Management System) 7.2. Introduction to HTML

• 7.2.1. HTML document
• 7.2.2. Tags
• 7.2.3. Skeleton & Flesh
  • 7.2.3.1. Text
  • 7.2.3.2. Hyperlinks
  • 7.2.3.3. Images
  • 7.2.3.4. Lists & forms
  • 7.2.3.5. Tables
  • 7.2.3.6. Frames

8. Rules, Regulations and others

8.1. स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन, २०७४ 8.2. सुदूरपश्चिम प्रदेश निजामती सेवा ऐन, २०७९ 8.3. सूचना तथा संचार प्रविधि नीति २०७२ 8.4. विद्युतीय कारोबार ऐन, २०६३ र नियमावली, २०६४ 8.5. सरकारी निकायको वेबसाइट निर्माण तथा व्यवस्थापन सम्बन्धी निर्देशिका, २०७८ 8.6. General Knowledge of Social Media (Facebook, Twitter, Youtube, Viber, Whatsapp, etc.) and Video Conferencing Tools (Zoom, Meet, Team etc.) 8.7. Advantages and disadvantages of Social Networking

---The end---

---

प्रयोगात्मक परीक्षाको Typing Skill Test को लागि निर्देशनहरू

देवनागरी Typing Skill Test को लागि ४०० शब्दहरू भएको एउटा Text दिइनेछ र देहाय अनुसार अंक प्रदान गरिनेछ:

English Typing Skill Test को लागि २२५ शब्दहरू भएको एउटा Text दिइनेछ र देहाय अनुसार अंक प्रदान गरिनेछ:

देवनागरी वा अंग्रेजी Typing Skill Test को लागि परीक्षामा दिइएको Text लाई आधार मानी टाइप गरेको Text संग भिडाई चेक गरिनेछ। तत्पश्चात माथि उपलेखित Criteria बमोजिम अंक दिइनेछ। दिइएको देवनागरी वा अंग्रेजी Text मा उपलेखित स्थान बमोजिम परीक्षार्थीहरूले आफ्नो Text मा Punctuation टाइप नगरेको पाइएमा त्यसको शब्दमा गणना गरिनेछैन।

Formula for Calculation of Correct Word/Minute:

• Correct words/minute = (Total words typed – Wrong words) / 10 (for Devanagari typing)
• Correct words/minute = (Total words typed – Wrong words) / 5 (for English typing)